O napisie na krzyżu na Przełęczy Legionów

Przy okazji pobytu w Ukraińskich Karpatach odświeżyłem sobie wiedzę na ich temat – a we wszystkich przewodnikach i innych wydawnictwach o Gorganach nie może zabraknąć informacji o walkach Legionów w czasie I Wojny Światowej. Jak wiadomo, pamiątką po tych walkach jest słynny krzyż na przełęczy Rogodze Wielkie (nazwanej później Przełęczą Legionów) z następującym napisem:

Młodzieży Polska, patrz na ten krzyż,
Legiony Polskie dźwignęły go wzwyż,
Przechodząc góry, lasy i wały,
Dla Ciebie: Polsko! I dla twej chwały.

Otóż pierwotny napis, wyryty podobno bagnetem przez Adama Szanię, miał inną treść:

Młodzieży Polska, czy widzisz ten krzyż,
Legiony Polskie dźwigały go wzwyż,
Na znak potrzeby walki i trudu,
Dla sprawy Polski, dla sprawy ludu.


Krótko mówiąc – “sprawa ludu” po odzyskaniu niepodległości przestała być istotna. Zarówno dla władzy przedmajowej, jak i dla sanacji. Pewne schematy się jednak powtarzają ze zdumiewającą regularnością…

 

Tak przy okazji – irytuje mnie, jak bardzo zwiedzając dzisiejszą Ukrainę jesteśmy skupieni na swojej historii, jak bardzo próbujemy się dowartościować podkreślając rzekomą świetność tych obszarów za czasów polskich i kontrastując ją z dzisiejszym upadkiem (przypominam, że chodzi o jedną z najbardziej zacofanych prowincji zacofanej II RP), jak bardzo podkreślamy polski wkład w budowę każdej co efektowniejszej budowli (nawet jeśli zbudowało je państwo austro-węgierskie, a nie polskie). Jeśli polskie myślenie o Kresach jest kolonialne, to myślenie o Huculszczyźnie ten kolonializm skupia w pigułce.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s