Solidarni z Orianą Fallaci

Zaczyna się proces Oriany Fallaci, wytoczony jej na wniosek przewodniczącego organizacji muzułmańskiej. Pod listem solidarności z włoską dziennikarką podpisało się wiele wybitnych postaci polskiej polityki i dziennikarstwa (pełna lista tu ).

W dzisiejszej Rzeczpospolitej jeden z sygnatariuszy apelu, Bronisław Geremek, uzasadnia swój podpis. Uzasadnia w sposób wyjątkowo kuriozalny:

Ale to nie znaczy, że należy ją ścigać za jej wypowiedzi. Jestem zwolennikiem traktowania wolności słowa jak Wolter, który powiedział kiedyś, że odda wszystko, by móc bronić poglądów, z którymi się nie zgadza. Należy bronić Oriany Fallaci, tak jak należy bronić wolności słowa. Jej wypowiedzi mają charakter literacki. Nie można za to ścigać. Nawet jeśli mówi, że spali meczet, to ona wyraża tylko swoje emocje.

Uwielbiam to traktowanie wolności słowa jako wartości absolutnej, nawet jeśli oznacza to tolerancję dla mowy nienawiści – a wypowiedzi Fallaci są klasycznym jej przykladem. Nie wierzę w to, że Geremek i inni sygnatariusze apelu nie zdają sobie sprawy, że wolność słowa dla „literackich” wypowiedzi Fallaci musi oznaczać również wolność słowa dla – na przykład – neonazistów wzywających do dokończenia dzieła przerwanego przez Hitlera.

Skądinąd: kilka miesięcy temu w Austrii został skazany i osadzony w więzieniu pewien historyk. On nie wzywał do palenia żadnych meczetów, jedyne co zrobił, to podawał w wątpliwość skalę pewnego wydarzenia historycznego. Jakoś nie przypominam sobie, żeby wtedy Geremek czy Michnik protestowali.

Nie twierdzę, że diagnozy Fallaci nie są zupełnie pozbawione słuszności. W żaden sposób nie usprawiedliwia to jednak sposobu, w jaki je prezentuje – i w żaden sposób nie usprawiedliwia to osób, które, absolutyzując wolność słowa, tej mowy nienawiści bronią. W kręgu kulturowym, do którego chcę się zapewne wraz z sygnatariuszami apelu zaliczać, nie może być usprawiedliwienia dla palenia świątyń. Tym się między innymi od talibów różnimy.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s